Richard Vandeveldestraat

Schaarbeek

Het renovatieproject heeft als doel de straat veiliger, groener en aantrekkelijker te maken voor bewoners, voetgangers, fietsers en bezoekers van scholen en winkels. Het combineert de herinrichting van de straat met de openstelling van de scholen en het verbeteren van de commerciële zone, zodat veiligheid, leefbaarheid en comfort voor alle gebruikers worden versterkt.

Status: Vergunning beslist

Opmerkingen

De herinrichting van de straat vermindert de rijrichting van twee- naar eenrichtingsverkeer en wordt omgevormd tot een fietsstraat, maar behoudt een rijbaan van 4,6 meter breed met aan beide zijden parkeerstroken van 2,3 meter. Daardoor blijft er te veel ruimte voor auto’s (9,2 m totaal), wat het principe van een fiets- en voetgangersvriendelijke straat ondermijnt.

Hoewel een fietsstrook in tegengestelde richting voorzien is, bestaat een groot risico dat automobilisten deze zullen gebruiken om fietsers in te halen of kort te stoppen. Het ontbreken van een Sauwens-lijn maakt dit nog problematischer en bevordert zelfs dubbelparkeren.

Daarnaast gaat 1,2 meter verloren aan goten en boordstenen — ruimte die beter aan voetgangers kon worden gegeven. Dit staat haaks op het STOP-principe en de doelstelling om voetgangers te bevoordelen, zeker gezien de hoge voetgangersaantallen (7.000 per dag, waaronder 1.700 scholieren) tegenover slechts 2.000 à 2.300 voertuigen.

De voetpaden worden smaller (van 3,05–3,43 m naar 2,8–2,9 m) en bieden onvoldoende vrije doorgang (slechts 1,5–1,65 m, zelfs 1 m bij leveringszones), wat niet voldoet aan de norm van 2 meter voor een voetgangers-PLUS-as. Hierdoor dreigt de straat, ondanks haar beoogde rol als voetgangers-as, in de praktijk oncomfortabel en slecht toegankelijk te worden.

Kortom:
De voorgestelde herinrichting verkleint de ruimte voor voetgangers en gaat in tegen de doelstellingen van een veilige, toegankelijke en levendige voetgangersstraat.

Het ontwerp voorziet parkeerplaatsen op hetzelfde niveau als het voetpad, wat onveilig, onpraktisch en ecologisch onlogisch is. Zonder fysieke grens tussen voetpad en parkeerstrook parkeren bestuurders te dicht bij het voetpad, waardoor de beperkte loopruimte voor voetgangers verder verkleint en hun veiligheid en comfort afnemen.

Daarnaast zorgt deze inrichting voor een slecht waterbeheer: regenwater vloeit rechtstreeks naar de riolering in plaats van in de groenstroken te infiltreren. Dit verhoogt de druk op het rioleringsstelsel en verhindert natuurlijke wateropname.

Wanneer parkeerplaatsen en boomkuilen op rijbaanniveau worden aangelegd, kan regenwater natuurlijk afvloeien naar de beplanting, wordt infiltratie bevorderd en zijn geen extra drainagesystemen of hoge boordstenen nodig. Dit vergroot bovendien de ruimte voor voetgangers (+60 cm) en sluit beter aan bij duurzaam stedelijk waterbeheer.

De omzetting van de Richard Vandeveldestraat naar een eenrichitngs- en fietsstraat zal de verkeersdrukte verminderen en is in principe haalbaar. Al ligt het aantal voertuigen (ongeveer 2.000-2.300 per dag) op de grens van de richtwaarden. Het fietsverkeer neemt toe, wat de keuze voor een fietsstraat ondersteunt, op voorwaarde dat er voldoende snelheidsremmende en zichtbaarheid-verhogende maatregelen worden genomen.

Daarnaast worden er te weinig fietsnietjes voorzien. Extra fietsenstallingen aan beide uiteinden van de straat zijn nodig om te voldoen aan de groeiende vraag en om het statuut van de fietsstraat te bestendigen.

Een toekomstgerichte aanpak moet anticiperen op de groei van het fietsverkeer in de komende jaren.

Voorgestelde oplossingen

De huidige herinrichting benut de 15 meter straatbreedte niet optimaal en mist haar doel om meer ruimte en comfort te bieden aan voetgangers en bewoners. Onze voorgestelde alternatieve verdeling volgt het STOP-principe en legt de nadruk op de ruimte voor voetgangers.

We vragen om de voetpaden te verbreden tot 3,5 meter, het fietspad duidelijk af te bakenen met een Sauwens-lijn en de rijbaan te versmallen. Door parkeer- en groenstrook terug te brengen naar het rijbaan niveau kan er tevens 1,2 meter aan ruimte gewonnen worden door het schrappen an borduren en goten.

Deze alternatieve indeling biedt een realistisch, veilig en gebruiksvriendelijk straatprofiel dat beter aansluit bij de beoogde doelstellingen van het project: een comfortabele, verkeersluwe en kindvriendelijke straat met duidelijke prioriteit voor actieve weggebruikers.

Advies van de Overlegcommissie

De belangrijkste opmerkingen uit onze reactie zijn grotendeels overgenomen in het advies:

Voetgangers: ze vragen een verbreding van de voetpaden naar 2 meter vrije doorgang.
Fietsers: onze kritiek op de te brede rijbaan wordt gevolgd. Er wordt gevraagd naar een smallere rijbaan en een bredere fietsstrook met buffer én Sauwenslijn. Ook wordt er gevraagd om extra markering en signalisatie van de fietsstraat.

De commissie heeft de kern van onze bezorgdheden over veiligheid en ruimte voor voetgangers en fietsers grotendeels erkend en vertaald naar concrete voorwaarden voor aanpassing van het ontwerp.

Impact johanna.be op advies: +++